fbpx

CHUYÊN NGHIỆP HOÁ VIỆC QUẢN LÝ SINH VIÊN – KHÔNG CHỈ LÀ VẤN ĐỀ VỀ BẰNG CẤP

Hiện nay, ngành giáo dục trên thế giới đang phải đối mặt với vô vàn áp lực trong việc đưa ra hướng giải quyết cho các vấn đề liên quan đến khả năng tiếp cận, sự bình đẳng, sự chuyển giao, hiệu quả và chuẩn hóa, cũng như các hỗ trợ để đạt được các mục tiêu Phát triển bền vững. Thêm vào đó, sự thành công của sinh viên và khả năng được tuyển dụng cũng được xem là những vấn đề quan trọng hình thành nên một phần của các yêu cầu và kết quả đào tạo trong giáo dục đại học.

Nhằm đối phó với những áp lực này, các cấp giáo dục đại học và chính phủ trên toàn cầu đã cố gắng tìm cách chuyên nghiệp hóa việc công tác và quản lý sinh viên để tăng cường kết quả đào tạo và học thuật song song giữa cục bộ và toàn cầu, xây dựng cộng đồng trí thức, phát triển lý thuyết nhất quán với thực hành, các kế hoạch, sự can thiệp và dịch vụ liên quan. Từ đó, đóng góp một cách đáng kể và bền vững trong việc cung cấp chất lượng giáo dục đại học.

Ảnh: The University of the South/Flickr | CC BY-NC-SA 2.0

Chuyên nghiệp hóa là gì?

Chuyên nghiệp hóa không được xem như là một sự kiện tĩnh hữu hạn, hay là một quá trình đào tạo để được công nhận với các tiêu chuẩn và chuẩn mực đã đặt ra. Và đó cũng không phải một quá trình với mục đích sau cùng là đạt được tiêu chí cụ thể nào đó. 

Theo các tác giả thảo luận trong cuốn sách Higher Education Student Affairs and Services: Global foundations, issues, and best practices, chuyên nghiệp hóa được xem như là một quá trình tiến bộ không ngừng giúp tái phát minh, tái cấu trúc và liên tục kiểm định, nhằm khẳng định sự tương thích với bối cảnh phát triển và đa phương diện của giáo dục đại học trên toàn thế giới.

Trong lúc xu hướng chuyên nghiệp hóa ngày càng lan rộng ra khắp thế giới, ta cần phải phân biệt “chuyên nghiệp hóa và trở thành một chuyên gia hay hành xử như một người chuyên nghiệp”. Những khác biệt này, mặc dù tinh vi, nhưng là yếu tố cần thiết cho một lĩnh vực mới xuất hiện như công tác và quản lý sinh viên (Student Affairs and Services – từ giờ sẽ được viết tắt là SAS). 

Kể cả các nước ở đại lục châu Âu – ví dụ như Pháp và Đức, cũng vẫn chưa chuyên nghiệp hóa SAS, thay vì thế họ tập trung vào vai trò của các công chức, viên chức để cung cấp các dịch vụ một cách đầy đủ và hiệu quả theo các chính sách có kết cấu và được chú trọng về phúc lợi.

Chính sách phúc lợi xã hội tại Đức có cung cấp một loạt các dịch vụ được “chuyên nghiệp hóa” thông qua bộ máy hành chính công và các bằng cấp quản lý trong bildungswissenschaften (khoa học xã hội), và họ phủ nhận ý kiến cần phải có một ‘nghề’ cho SAS, bởi việc chăm sóc sinh viên được tích hợp vào cơ sở hạ tầng về phục vụ và chăm sóc của nhà nước.

Còn tại Mỹ, SAS được hưởng đãi ngộ cao hơn do việc quan tâm đến sinh viên và chú trọng vào trải nghiệm tích cực của sinh viên được dùng như là một công cụ tiếp thị. Sự chuyên nghiệp hóa của SAS đã nhận được nhiều sự quan tâm và hỗ trợ, nhờ đó góp phần thúc đẩy các chuyên ngành học thuật, nghiên cứu và học bổng, và các hiệp hội chuyên môn.

Học bổng nâng cao và chuyên ngành học thuật được thể hiện trong các chương trình tiến sĩ ở Mỹ, Canada, Vương quốc Anh và đại lục Châu Âu đã phản ánh một giai đoạn trưởng thành của sự chuyên nghiệp. Trong khi các khóa học ngắn hạn, hội thảo trên web, viện đào tạo và chương trình học sau đại học ở hầu hết các khu vực khác trên thế giới cho thấy một cách tiếp cận khác biệt và giai đoạn khác biệt trong hành trình chuyên nghiệp hóa của SAS.

Một tấm bằng chính quy về SAS hiện tại có thể được cung cấp bởi các chương trình đào tạo và chuyên ngành nâng cao, đồng thời hình thành yêu cầu đầu vào và khả năng thăng tiến trong nghề nghiệp ở hầu hết các nước trên thế giới. 

Trọng tâm của các môn học trong chương trình đào tạo là sáng tạo kiến thức, khẳng định ranh giới nghề nghiệp và bản sắc nghề nghiệp, sự cạnh tranh với các nghề mới nổi, học bổng nâng cao và chia sẻ kiến thức trong quan điểm quốc tế.

Sự phát triển không đồng đều

Với sự phát triển không đồng đều của nghề quản lý và dịch vụ cho sinh viên trên khắp thế giới, việc xuất nhập khẩu những cơ hội để chuyên nghiệp hóa đã xuất hiện.

IASAS – Hiệp hội Quốc tế về Công tác và Quản lý cho Sinh viên – đã thừa nhận về sức ép giữa các phương pháp tiếp cận “đã phát triển” và “đang phát triển” đối với việc chuyên nghiệp hóa SAS, và cảnh báo rằng có lẽ chúng ta đã quá vội vàng trong việc áp dụng các mô hình và khuôn khổ từ phương Tây để chuyên nghiệp hóa, trong đó có việc chỉ tập trung vào nội dung chính thống và các bằng cấp truyền thống mà không hề quan tâm tới liệu các mô hình đó có phù hợp với nền văn hóa của quốc gia áp dụng hay không.

Các thách thức và sự chệch hướng trong hoạt động chuyên nghiệp hóa xuất hiện khi các chương trình đào tạo chuyên nghiệp từ các quốc gia “đã phát triển” với nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực công tác và quản lý sinh viên được mang về áp dụng tại các quốc gia trong khu vực đang phát triển vẫn đang cố gắng tìm tiếng nói riêng, và hình thành cách tiếp cận riêng về kiểu quá trình chuyên nghiệp hóa nào sẽ phù hợp với bối cảnh đặc biệt của quốc gia đó.

Cải thiện hệ thống bằng cấp chỉ là một phần trong quá trình chuyên nghiệp hóa và minh chứng cho sự tiến bộ của lĩnh vực đó. Qua nghiên cứu, phát triển lý thuyết và các công bố xuất bản, giới chuyên môn đã phát triển một nền tảng kiến thức, một nhận thức luận và một diễn ngôn được chia sẻ trong cộng đồng tri thức và thực hành.

Các tạp chí được chứng nhận về mặt học thuật, cũng như tích hợp một nền tảng trao đổi kiến ​​thức và phát triển thành một cộng đồng tri thức, hầu hết sẽ được xuất bản bởi các hiệp hội về SAS.

Một vài ví dụ có thể kể tới là Journal of the Australian and New Zealand Student Services Association, Journal of Student Affairs Research and Practice, Journal of College Student Development. Tạp chí The Journal of Student Affairs in Africa còn cung cấp một nền tảng truy cập mở để chia sẻ kiến ​​thức. Đó là một dấu hiệu cho thấy sự phát triển của chuyên nghiệp hóa SAS và sự tiến bộ của lĩnh vực này.

Để nâng cao chất lượng chuyên nghiệp hóa, mảng thực hành học thuật cần phải làm việc có chủ đích, dựa trên lý thuyết và bằng chứng, được bình duyệt, nhân rộng, đồng thời có khả năng tự vận hành và tích hợp. Xây dựng các cộng đồng tri thức là phải cùng nhau phát triển một mô hình khái niệm mà thông qua đó, việc chia sẻ các phân tích phải được thông qua trong khi vẫn duy trì được tính đa dạng về phương pháp và chuyên ngành.

Chuyên nghiệp hóa là một con đường để lĩnh vực về SAS có thể phát triển vị thế và tăng cường tác động của nó trong mảng giáo dục đại học, nhằm phục vụ sự thành công của sinh viên và cả một thể chế. SAS cần phát triển và nắm được rõ các phương pháp tiếp cận chuyên nghiệp hóa theo từng quốc gia riêng biệt, cũng như cung cấp thông tin về chuyên khảo, lý thuyết và thực tiễn ở trong nước và quốc tế.

Tuy nhiên, chuyên nghiệp hóa SAS cũng tồn tại không ít rủi ro trong quá trình vận hành, ví dụ như trong trường hợp một bên cứ vội vàng áp dụng các hệ thống kiến ​​thức từ các nơi khác mà không lắng nghe từ địa phương của mình cần gì đầu tiên. Họ cần phải cải biên quy trình chuyên nghiệp hóa từ các kiến ​​thức và lý thuyết đã nắm rõ sao cho phù hợp với địa phương mình, dựa trên nghiên cứu về thị hiếu của bản địa và do các nhà nghiên cứu đã nắm rõ khái niệm định hướng.

Quốc Việt lược dịch

Nguồn:

Birgit Schreiber & Jacqueline Lewis. (September 12, 2020). Professionalising student affairs – More than a matter of degrees. University World News

Đăng ký Nhận bản tin

Bài viết liên quan

error: Content is protected !!

Để lại thông tin để nhận tư vấn