fbpx

KHI TRÍ TUỆ NHÂN TẠO THAM GIA VÀO XUẤT BẢN HỌC THUẬT

Tranh: Marly Gallardo/Behance | CC BY-NC-ND 4.0

Lần đầu tiên trong lĩnh vực này, trí tuệ nhân tạo (AI) được triển khai để giúp xem xét các bài nghiên cứu và giúp hỗ trợ quá trình phản biện đồng nghiệp (peer-review). Công nghệ Hỗ trợ đánh giá trí tuệ nhân tạo (AIRA) tiên tiến, được phát triển bởi nhà xuất bản truy cập mở Frontiers, giúp các biên tập viên, nhà bình duyệt và tác giả đánh giá chất lượng của những bản thảo. AIRA đọc từng bài báo và hiện có thể đưa ra tới 20 đề xuất thay thế chỉ trong vài giây, bao gồm đánh giá chất lượng ngôn ngữ, tính toàn vẹn của số liệu trong bài, phát hiện đạo văn, cũng như xác định những xung đột nội dung tiềm ẩn. 

“Đây là lần đầu tiên công nghệ AI tinh vi tới mức này được cung cấp cho tất cả những bên tham gia vào quá trình bình duyệt. AIRA có thể giúp nâng cao chất lượng của một bài viết khoa học được xuất bản, tăng tối đa hiệu quả của quá trình xuất bản và khiến cách thức bình duyệt trở nên khách quan hơn.” – theo Kamila Markram, CEO của Frontiers.

Bình duyệt được công nhận rộng rãi trong cộng đồng học giả như một quá trình quan trọng để đảm bảo chất lượng của tài liệu khoa học. Tuy nhiên, nhu cầu phản biện đồng nghiệp đang tăng với tốc độ rất lớn. Theo dữ liệu từ Dimensions, vào năm 2019 có hơn 4,2 triệu bài báo đã được xuất bản, so với chỉ 2,2 triệu bài báo trong vòng 10 năm trước đó. Do đang ngày càng có nhiều tài liệu khoa học được xuất bản cùng với sự gia tăng nhu cầu về phản biện chất lượng cao đã khiến việc sử dụng các công nghệ hỗ trợ mới trở nên cần thiết. 

“Với sự gia tăng số lượng lớn về các bản thảo khoa học được xuất bản, chúng tôi cần phải tìm những giải pháp mới lạ và tân tiến để đảm bảo những bản thảo đó được đánh giá một cách chặt chẽ, nhất quán và hiệu quả. Trí tuệ nhân tạo cho phép mở rộng quy mô, đồng thời duy trì các tiêu chuẩn khắt khe về chất lượng” – theo Daniel Petrariu, giám đốc phát triển sản phẩm tại Frontiers nhận định – “Phần lớn các nhiệm vụ, ví dụ như sửa lỗi chính tả, nhận diện vấn đề trong các số liệu, kiểm tra các phát biểu về đạo đức,… Đều tốn rất nhiều thời gian và có thể khiến người bình duyệt kiệt sức. Những việc khác, chẳng hạn như kiểm tra xung đột nội dung giữa tác giả và người bình duyệt, hoặc phát hiện đạo văn chỉ có thể thực hiện ở quy mô hạn chế với sự hỗ trợ từ công nghệ. AIRA sử dụng mô hình machine learning (một tập con của AI với khả năng tự học hỏi dựa trên dữ liệu nhận được, mà không cần lập trình cụ thể) để xác định những kiểu vấn đề đó, giúp hỗ trợ cho các biên tập viên, nhà phê bình và tác giả, cũng như tạo điều kiện đưa ra các quyết định biên tập tốt hơn.”

Nền tảng Công nghệ Hỗ trợ đánh giá trí tuệ nhân tạo (AIRA) của Frontiers đảm bảo các bản thảo được gửi qua bình duyệt sẽ phản ánh các tiêu chuẩn cần thiết cho một bài nghiên cứu khoa học chất lượng cao. AIRA hiện có sẵn cho đội ngũ hùng hậu khoảng 100.000 thành viên từ ban biên tập, người bình duyệt, và tác giả của Frontiers, những người có thể chạy kiểm tra tự động chất lượng của mọi bản thảo được gửi tới. Bằng cách làm nổi bật những chỗ cần đưa ra các quyết định quan trọng, công nghệ này không thay thế các nhà nghiên cứu, mà tiếp thêm khả năng cho phép họ đưa ra các quyết định biên tập hiệu quả hơn. Nó sẽ hỗ trợ các biên tập viên và người bình duyệt bằng cách hướng sự chú ý của họ đến các vấn đề tiềm ẩn trong bản thảo. Những vấn đề này rồi sau đó có thể được giải quyết hoặc làm rõ hơn như là một phần của quá trình đánh giá bản thảo. Đối với các tác giả, AIRA làm nổi bật các vấn đề một cách tiêu chuẩn hóa và khách quan để họ biết chính xác những gì cần được giải quyết và tại sao.

Daniel Petrariu cho biết thêm:  “AIRA đã được thiết kế qua sự hợp tác với đội ngũ bình duyệt của chúng tôi để đánh giá nhiều tiêu chuẩn chất lượng trong mọi bản thảo được gửi tới Frontiers, cũng như vô số công đoạn khác diễn ra trong quá trình bình duyệt. Nó là một hệ thống được thiết kế để cung cấp hỗ trợ giải quyết thông qua các đề xuất và kiểm tra bán tự động hóa, tuy nhiên đảm bảo quyết định sau cùng vẫn được đưa ra bởi người thật có chuyên môn trong lĩnh vực tương ứng. Phản hồi từ người dùng sau đó được thu thập lại và sử dụng để tái huấn luyện và tiếp tục cải tiến. Sự liên kết hợp tác giữa máy móc và con người cho phép chúng ta đạt được độ chính xác cao đi cùng với hiệu quả.”

Marie Souliere, người đứng đầu các hoạt động xuất bản tại Frontiers cho biết. “AIRA mở ra một mức độ tinh vi hơn bất cứ thứ gì khác trong quá trình bình duyệt và thực sự là công cụ xuất bản hàn lâm thế hệ mới có tính sáng tạo nhất. Thách thức lớn mà ngành công nghiệp xuất bản đang gặp là họ phải duy trì các tiêu chuẩn chất lượng chặt chẽ khi đang phải đối mặt với số lượng bản thảo nộp tới ngày càng tăng – và AIRA giúp chúng ta giải quyết được chính nó. Bằng cách đánh dấu những lỗi tiềm tàng cần được giải quyết, AIRA tiếp thêm khả năng cho các chuyên gia để họ đưa ra các quyết định biên tập một cách hữu hiệu hơn, giảm thiểu cả thời gian xuất bản đối với tác giả và cho phép kiểm soát chất lượng ở mức độ cao nhất. Chúng tôi rất hài lòng khi có thể chuyển giao kinh nghiệm đánh giá bình duyệt và tính toàn vẹn của nghiên cứu sang công nghệ AIRA, để không ngừng cải tiến và bảo vệ các biện pháp kiểm soát chất lượng trong xuất bản nghiên cứu khoa học.”

Theo Frontiers Science News | Quốc Việt dịch

Đăng ký Nhận bản tin

error: Content is protected !!