fbpx

RESEARCHGATE GỠ BỎ 200.000 TÀI LIỆU TRƯỚC SỨC ÉP TỪ NHÀ XUẤT BẢN

Trang mạng xã hội học thuật ResearchGate đã gỡ bỏ gần 200.000 tài liệu trong số các bài báo nghiên cứu được chia sẻ công khai trên trang web của họ, sau khi nhận được các khiếu nại bản quyền từ nhà xuất bản Elsevier và Hiệp hội Hóa học Hoa Kỳ (American Chemical Society – ACS). ResearchGate – trang web có trụ sở tại Đức và sở hữu hơn 20 triệu người dùng – nói rằng phần lớn các tài liệu đó là các bài báo đăng trên các tạp chí thuộc Elsevier.

Đây không phải là lần đầu tiên ResearchGate nhận được các yêu cầu như vậy, nhưng đây là một trường hợp đáng chú ý bởi số lượng lớn các bài báo. Trong một thông báo đăng tải trên trang blog của mình vào ngày 23 tháng Chín, ResearchGate nói rằng việc này đã gây ra nhiều phản ứng tiêu cực từ cộng đồng người dùng của họ, những người chủ yếu ủng hộ khoa học mở.

“Quyết định của Elsevier và ASC về việc yêu cầu gỡ bỏ các nội dung của họ là đáng thất vọng đối với toàn bộ cộng đồng nghiên cứu, không phải chỉ vì gây ra các tổn thất tới khoa học và các nhà nghiên cứu, mà còn bởi vì đáng ra có những cách thức tốt hơn để xử lý việc này.”, ResearchGate khẳng định. Họ cũng nêu thêm rằng một số NXB như Springer Nauture và Wiley thậm chí còn luôn tự động đăng tải nội dung của mình lên Researchgate thông qua một chương trình đồng bộ nội dung.

Nhiều nhà nghiên cứu phản ứng rất dữ dội với yêu cầu gỡ bỏ bài báo này. Wim Thiery, một nhà khoa học khí hậu tại Bỉ đã noi rằng nhóm nghiên cứu của anh sẽ không bao giờ nộp bài tới các tạp chí của Elsevier nữa để phòng tránh việc tương tự xảy ra trong tương lai. Anh cũng đăng kèm bức ảnh chụp màn hình email của Elsevier gửi tới anh cảnh báo rằng tài khoản ResearchGate của anh sẽ bị khóa vĩnh viễn nếu như anh tiếp tục đăng tải các nghiên cứu được công bố trên Elsevier của mình trên ResearchGate.

ResearchGate nói rằng họ tôn trọng quyền của các nhà xuất bản và luôn tuân thủ luật hiện hành. Kể từ khi đi vào hoạt động từ năm 2008, ResearchGate đã đưa ra một quy trình gỡ bỏ nội dung để giải quyết các cáo buộc rằng nội dung đăng trên trang web vi phạm bản quyền của nhà xuất bản. Một số ít nhà xuất bản đã tận dụng những công cụ này.

ResearchGate cũng khẳng định rằng họ có cập nhật những thay đổi gần đây trong luật bản quyền châu Âu ở một số quốc gia, đặc biệt là liên quan đến Điều 17 của Chỉ thị Bản quyền, nhưng họ cho rằng họ không bị ảnh hưởng bởi các quy tắc đó vì bản chất kinh doanh của mình. Họ nhấn mạnh rằng Điều 17 – yêu cầu các dịch vụ chia sẻ nội dung trực tuyến phải được chủ sở hữu quyền cho phép trước khi cung cấp tài liệu công khai – là một chỉ thị chứ không phải luật. Nó không có hiệu lực thi hành trực tiếp và chỉ một số ít quốc gia đã áp dụng nó vào luật quốc gia, ResearchGate cho biết thêm.

Tuy vậy, nền tảng trực tuyến này vẫn áp dụng một hệ thống gọi là Jarvis để khớp các thông tin về luật của các NXB với nội dung người dùng khi bài báo được đăng tải. Jarvis có thể chặn một nhà nghiên cứu đăng tải một nội dung vốn không được chia sẻ công khai lên ResearchGate. Trang web đang hối thúc các tác giả tuân thủ theo các điều khoản và các hạn chế của các NXB trước khi lựa chọn đăng tải nội dung của mình lên ResearchGate.

Liên minh Chia sẻ có Trách nhiệm (The Coalition for Responsible Sharing  – CfRS) – một nhóm gồm năm nhà xuất bản học thuật bao gồm Elsevier và ACS và được thành lập vào năm 2017 – đã gửi hàng trăm nghìn ‘yêu cầu gỡ bỏ nội dung’ tới ResearchGate để yêu cầu rút các bài báo của họ khỏi trang web. “ResearchGate tiếp tục lưu trữ và phân phối số lượng lớn các bài báo trên tạp chí mà không được phép,” CfRS cho biết trong một tuyên bố ngày 27 tháng 9. “Mô hình kinh doanh của họ phụ thuộc vào việc lấy các nội dung chất lượng cao vốn được viết và xuất bản bởi những người khác và cung cấp nó trên trang web của mình để thu lợi nhuận thương mại mà không cần giấy phép.” Liên minh cho rằng sự kiện thanh lọc vừa rồi của trang web có thể là một động thái tuân thủ Điều 17, nhưng cũng có thể liên quan đến hành động pháp lý đang diễn ra.

ResearchGate đang phải đối mặt với những khiếu nại pháp lý ở Mỹ và Đức. Ba năm trước, Elsevier và ACS đã kiện ResearchGate vì vi phạm bản quyền ở Mỹ. Vụ kiện đó, cùng với một vụ kiện tương tự vào năm trước ở Đức, vẫn đang tiếp diễn nhưng đã bị hoãn hơn một năm.

Linh Chi dịch

Nguồn

Rebecca Trager. (October 5th, 2021). ResearchGate pulls 200,000 files from its site, amid publisher pressure. Chemistry World.

error: Content is protected !!

Để lại thông tin để nhận tư vấn