fbpx

BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU LÀ SỨ MỆNH QUAN TRỌNG NHẤT CỦA CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC TRONG THẾ KỶ 21

Các trường đại học đang đối mặt với khả năng biến đổi toàn diện trước tác động của COVID-19. Tuy nhiên một tác động quan trọng khác thúc đẩy quá trình chuyển đổi trong tương lai của các trường đại học là biến đổi khí hậu. 

Tranh: Tom Clohosy Cole/Behance | CC BY-NC-ND 4.0

Vai trò chính của các trường đại học là tạo ra tri thức và các kỹ năng quan trọng cũng như trang bị đạo đức để xử lý tốt các tình huống sắp xảy ra trong tương lai và hỗ trợ các cá nhân khác. Làm thế nào các trường đại học có thể tuyên bố một cách đáng tin cậy về vai trò của mình trong quá trình trang bị tương lai cho những người trẻ tuổi hoặc các nhà tuyển dụng nếu họ không tính đến tương lai của thế giới mà họ đang góp phần tạo ra?

Biến đổi khí hậu đang diễn ra thể hiện thông qua tần suất diễn ra các hiện tượng thời tiết cực đoan với cường độ lớn chưa từng có, sự tan chảy băng ở Bắc cực, hoặc sự suy thoái nhanh chóng của hệ sinh thái và sự tàn phá các khu vực sinh sống của con người. Nghiêm trọng hơn, nồng độ khí nhà kính toàn cầu vẫn gia tăng với tốc độ nhanh nhất trong vòng 7 năm qua với tỷ lệ phát thải tăng 2.0% trong năm 2019, ngược với mục tiêu giảm phát thải của thế giới.

Các hệ thống thích ứng (adaptation) và giảm thiểu (mitigation) là cần thiết. Tuy nhiên các hệ thống này hiện nay quá rời rạc và chậm chạp so với tác động của biến đổi khí hậu trên phạm vi toàn cầu.

Các trường đại học cũng cảm nhận các tác động của biến đổi khí hậu cùng với tất cả các thành phần khác trong xã hội. Ví dụ, thiệt hại của Đại học Quốc gia Australia bởi cháy rừng trong mùa hè và mưa đá được ước tính khoảng 75 triệu USD.

Không có một biện pháp thích ứng thích hợp trong giả định các sự kiện thời tiết cực đoan ngày càng tăng sẽ làm suy yếu nghiên cứu khoa học về mọi mặt. Dưới tác động của biến đổi khí hậu (chẳng hạn tác động của nước biển dâng đến các phòng thí nghiệm ven biển) hoặc sự dịch chuyển của chính sách và thị trường khỏi các khu vực phát thải lượng lớn carbon (ví dụ như năng lượng hóa thạch), các tài sản đầu tư cho nghiên cứu có nguy cơ cao trở thành tài sản mắc kẹt (stranded assets). Không chỉ hạ tầng và thiết bị nghiên cứu đắt tiền mà còn một số kĩ năng, năng lực và dự án nghiên cứu có thể trở nên dư thừa.

Các trường đại học là chìa khóa để xã hội Australia dịch chuyển đến một con đường phát triển an toàn và phát thải thấp. Các trường đại học cung cấp kiến thức, kĩ năng và công nghệ cho quá trình chuyển đổi tích cực này. Và chúng cũng cần thiết để thúc đẩy đối thoại xã hội và xây dựng nhiệm vụ rộng rãi của cộng đồng để đạt được mục tiêu này. Điều đó có nghĩa các quan niệm cũ về vai trò của trường đại học không phù hợp với điều kiện hiện nay. Các trường đại học phải trở thành các tổ chức công, được định hướng với sứ mệnh nâng cao nhanh chóng nhận thức và hành động của con người về mối đe dọa lớn chưa từng có đối với nền văn minh nhân loại. 

Các trường đại học phải trở nên bền vững hơn…

Việc không hành động sẽ làm xói mòn niềm tin của đối tượng mà các trường đại học phục vụ. Sinh viên, doanh nghiệp, các tổ chức phi lợi nhuận và Chính phủ đã và đang hành động mạnh mẽ hơn các trường đại học, ngay cả khi các trường đại học được xem là nơi dẫn đầu tri thức. Các hoạt động đầu tư, hợp tác giảng dạy của các trường đại học sẽ được đánh giá dưới lăng kính biến đổi khí hậu. Các hoạt động đầu tư vào lĩnh vực nhiên liệu hóa thạch đang đứng dưới áp lực dịch chuyển nhằm giảm thiểu rủi ro đến cộng đồng.  

Bên cạnh việc tham gia vào tuyên bố tình trạng khẩn cấp về khí hậu của SDG (các mục tiêu phát triển bền vững), vào năm 2019, hơn 7000 cơ sở giáo dục đại học đã ký kết thư ngỏ kêu gọi giảm phát thải và đầu tư, nghiên cứu, giảng dạy các vấn đề liên quan đến biến đổi khí hậu. Một vài trường đại học đã nỗ lực trong quá trình dịch chuyển đầu tư khỏi các hoạt động hỗ trợ nhiên liệu hóa thạch hoặc tái cấu trúc nhằm mục tiêu tự sản xuất và tiêu thụ năng lượng tái tạo. Các bảng xếp hạng đại học cũng bắt đầu quan tâm đến các kế hoạch hay sáng kiến về khí hậu trong xếp hạng đại học như THE (bảng xếp hạng Times Higher Education). 

… và thay đổi dạy và học

Giảng dạy và nghiên cứu trong các trường đại học cũng phải thay đổi. Biến đổi khí hậu cần phải tích hợp vào tất cả các ngành. Một nghiên cứu gần đây cho thấy sự thiếu tham gia của các ngành đối với các đánh giá về biến đổi khí hậu. Những thách thức về trí tuệ và xã hội do biến đổi khí hậu gây ra có lẽ là lời giải thích cho sự chuyển đổi trong tương lai của mô hình đại học. 

Đây là sứ mệnh công của các trường đại học trong thế kỷ XXI. Và đó là nhiệm vụ cấp bách nhất ở đó.

Phạm Oanh lược dịch

Nguồn

 Lauren Rickards & Tamson Pietsch. (June 04, 2020). Climate change is the most important mission for universities of the 21st century. The Conversation. 

error: Content is protected !!

Để lại thông tin để nhận tư vấn